Bu yazı, muhasebe dilinin ağırlığından şikayet edilmesinden doğmuştur. Muhasebe hizmeti alanların müşavirleriyle yaşadıkları iletişim problemlerinin başında, birazdan üzerinde durulacak yüzlerce yabancı terimden bazılarının doğru anlatılamaması gelir. İşte "Google'lamak" zorunda kalınan terimlerden bazıları:

Mükellef

Mükellef, vergi borcu doğan kişidir. Devletler, ticaret yapan veya mal edinimlerinden dolayı gelir elde eden kişi veya kurumlardan vergi alır. Örneğin, bir kafe açtığınızda bunu adınız ve soyadınızla açarsanız gelir vergisi mükellefi olursunuz; eğer bir limited veya anonim şirket kurarak açarsanız, kurumlar vergisi mükellefi olursunuz. Muhasebecilerin müşterilerine "mükellef" demelerinin sebebi, vergiye muhatap olan kişinin (mükellefin) aracılığını yapmalarıdır.

Gerçek Kişi

Faaliyetlerinden veya sahipliklerinden dolayı üzerine vergi borcu düşen kişi, bireydir.

Tüzel Kişi

Kanunlar karşısında hak ve sorumluluklara sahip olan, hukuki işlemler yapabilen ve gerçek kişilerden bağımsız olarak varlığını sürdürebilen yapılardır. Şirketler, vakıflar, dernekler, devletler gibi kuruluşlar tüzel kişilerdir.

Tevkifat

Devletin son dönemde öne çıkan terimlerinden biri olan tevkifat, "kesinti" anlamına gelir ve Arapça kökenlidir. Mal ve/veya hizmet tesliminde vergi ödeme yükümlülüğünün paylaştırılması, hazineye tahsilat imkanını artırmak amacıyla uygulanır.

Tam Mükellef

Kanuni merkezi Türkiye'de bulunan tüm mükellef gruplarını ifade eder ve hem Türkiye'de hem de yurtdışında elde edilen tüm kazançlardan sorumlu tutulur.

Dar Mükellef

Kanuni merkezi Türkiye dışında olup, yalnızca Türkiye'de elde ettikleri gelirlerden sorumlu tutulan mükellef türüdür.

Gelir Vergisi Mükellefi

Kanunda belki de en net ve anlaşılır tanımlardan biridir. Gerçek kişilerin elde ettikleri gelirler gelir vergisine tabidir. Bir işyeri açmaya karar verdiğinizde, potansiyel muhasebeciniz size iki seçenek sunacaktır. Bu seçeneklerden biri "işletme defteri"dir. İşletme defteri, gelir vergisi kanununa tabi olmayı ifade eder. Açılışı ve kapanışı kolaydır ve genellikle gelir tahmini düşük işletmeler için önerilir.

Kurumlar Vergisi Mükellefi

Tüzel kişilerin (limited şirketler, anonim şirketler, vakıflar, dernekler vb.) gelirlerinin vergilendirilmesi kurumlar vergisi kanununa tabidir. En yaygın tüzel kişi tanımı, genellikle "birden fazla bireyin bir araya gelerek oluşturdukları" şeklinde başlar; ancak artık tek kişilik şirketler de kurulabilmektedir. Kurumlar vergisi mükellefiyetinin en yaygın olduğu şirketler şunlardır:

• Limited Şirket (Kişi tek başına kurabilir)
• Anonim Şirket (Kişi tek başına kurabilir)

Bu şirketlere "sermaye şirketleri" de denir, çünkü ortakların sorumluluğu sadece hisseleri ile sınırlıdır.